1. Định nghĩa:
- Hệ thống dịch vụ tài chính, tín dụng, đầu tư và bảo hiểm vận hành tuân thủ hoàn toàn luật Shari’ah, nhấn mạnh vào sự công bằng, đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội.
2. Tiêu chuẩn áp dụng:
- Quốc tế: Tiêu chuẩn của Tổ chức Kế toán và Kiểm toán cho các Tổ chức Tài chính Hồi giáo (AAOIFI), Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hồi giáo (IFSB).
3. Yêu cầu chính:
- Cấm tuyệt đối Riba (Trả và thu tiền lãi suất). Tiền không được coi là một loại hàng hóa để đẻ ra tiền.
- Cấm Gharar (Đầu cơ, sự không chắc chắn quá mức) và Maysir (Cờ bạc, may rủi).
- Hoạt động đầu tư/tài trợ không được rót vốn vào các ngành công nghiệp Haram (như sản xuất rượu bia, thịt lợn, vũ khí, giải trí khiêu dâm, sòng bạc).
- Giao dịch phải dựa trên tài sản thực (Asset-backed) thông qua các hợp đồng chia sẻ lợi nhuận và rủi ro (Mudharabah, Musharakah) hoặc mua bán có kỳ hạn (Murabahah).
4. Khó khăn khi áp dụng:
- Xung đột lớn với hệ thống tài chính – kế toán truyền thống (Conventional Banking) dựa trên lãi suất.
- Khung pháp lý, thuế và ngân hàng nhà nước tại các quốc gia không theo đạo Hồi thường chưa có hành lang pháp lý chuyên biệt để hỗ trợ.
5. Hướng dẫn cho doanh nghiệp:
- Thành lập Hội đồng Cố vấn Shari’ah (Shari’ah Supervisory Board – SSB) bao gồm các học giả Hồi giáo uy tín để thẩm định mọi sản phẩm tài chính trước khi tung ra thị trường.
- Minh bạch hóa dòng tiền và duy trì hệ thống hạch toán kế toán hoàn toàn tách biệt với dòng vốn thông thường.
6. Lợi ích khi đạt chứng nhận:
- Khơi thông dòng vốn FDI khổng lồ từ các quỹ đầu tư quốc gia vùng Vịnh (Sovereign Wealth Funds) và các nhà đầu tư Trung Đông.
- Hệ thống tài chính Hồi giáo có khả năng chống chịu khủng hoảng kinh tế tốt hơn nhờ đặc tính dựa trên tài sản thực và không sử dụng đòn bẩy quá mức.
7. Khuyến nghị / Hồ sơ cần thiết:
- Hồ sơ sản phẩm tài chính minh bạch;
- Hợp đồng pháp lý chuẩn Shari’ah;
- Báo cáo đánh giá thường niên từ Hội đồng Cố vấn Shari’ah.
